Helstu atburðir í 100 ára
sögu Landhelgisgæslunnar


1400
Veiðar við Íslandsstrendur

Útlendingar hófu veiðar við Íslandsstrendur í upphafi fimmtándu aldar, að því er talið er. Það voru breskir fiskimenn, sem fyrstir sóttu hingað norður í höf, en fljótlega bættust fiskimenn annarra Vestur-Evrópuþjóða í hópinn.
Samskipti landsmanna og erlendu fiskimannanna voru yfirleitt góð, þótt á stundum kastaðist í kekki. Einkum eru dæmi um slíkt eftir að dönsk stjórnvöld tóku að sjá ofsjónum yfir þessum veiðum og þeirri verslun, sem tókst með hinum erlendu fiskimönnum og landsmönnum.


1788
Fyrsta íslenska sjókortið

Fyrsta íslenska sjókortið, byggt á mælingum danska skipstjórans H.E. Minor, er gefið út af Konunglega danska sjókortasafninu, og var það einnig fyrsta sjókortið sem sú stofnun gaf út.


1800

Danir þríhyrningamæla strandlengju Íslands, m.a. til að unnt sé að gera sómasamleg sjókort. Sjómælingum var þó lítið sinnt næstu áratugina.


1899
Hannes Hafsteinn

Í lok nítjándu aldar hófu bresk fiskiskip veiðar með botnvörpu hér við land. Þau sýndu oft yfirgang og stunduðu jafnvel veiðarnar svo til uppi í landsteinum. Bresku togararnir toguðu iðulega yfir fábrotin veiðarfæri fátækra fiskimanna, án þess að þeir gætu rönd við reist. Urðu af þessu átök og bresku fiskimennirnir oft illa þokkaðir.
Hörðustu átökin um aldamótin urðu síðla árs 1899, þegar Hannes Hafstein skáld og sýslumaður, og síðar ráðherra, hugðist taka breskan togara í landhelgi svo til uppi í landsteinum í Dýrafirði. Þeirri viðureign lauk þannig að þrír Íslendingar drukknuðu, en sýslumaður komst af við illan leik.


1904
Heima-
stjórnin

Íslendingar fá heimastjórn. Samhliða auknu frelsi þjóðarinnar uxu kröfur um landhelgisgæslu. Danska stjórnin samþykkir að láta smíða sérstakt eftirlitsskip til landhelgisgæslu hér við land en Danir önnuðust í upphafi landhelgisgæslu við landið, þó hún þótti á stundum slælega rekin.


1906
Islands
Falk

Landhelgisgæsluskipið Islands Falk er tekið í notkun.
1913
Landhelgissjóður Íslands stofnaður
Alþingi samþykkti lög um stofnun Landhelgissjóðs Íslands, sem starfar enn í dag.
1919
Landhelgisvörn samþykkt
Alþingi samþykkir lög um landhelgisvörn þar sem landsstjórninni var heimilað að kaupa eða láta byggja svo fljótt sem verða má, eitt eða fleiri skip til landhelgisvarna með ströndum Íslands.


1920
Þór

Björgunarfélag Vestmannaeyja kaupir rúmlega 200 rúmlesta, tuttugu og eins árs gamalt danskt skip, Thor sem upphaflega var togari smíðaður í Englandi fyrir dansk-íslenska verslunar- og fiskveiðifélagið á Geirseyri, til þess að hafa eftirlit með fiskibátum Eyjamanna og aðstoða þá eftir því sem þörf gerðist.
Björgunarfélagið fékk styrk úr landssjóði til kaupanna er nam þriðjungi kaupverðsins. Skipinu var gefið nafnið Þór. Útgerð skipsins varð Vestmannaeyingum kostnaðarsöm og naut hún styrks úr landssjóði.


1920
Óðinn

Smíði hefst á varðskipinu Óðni. Skipið var 512 rúmlestir, vopnað tveimur 57mm fallbyssum. Óðinn kom til landsins þann 23. júní 1926.




1926
Stofnun
Gæslunnar

Landhelgissjóður kaupir Þór af Björgunarfélagi Vestmannaeyja og fékk afsal fyrir skipinu 1. júlí 1926. Koma Óðins og kaupin á Þór markaði upphaf Landhelgisgæslu Íslands.

Fyrstu skipherrarnir fengu þjálfun á vegum danska sjóhersins í þjónustusiðum sem urðu grunnur að ýmsum hefðum Landhelgisgæslunnar.


1929
Ægir

Landhelgisgæslan eignast varðskipið Ægi.


Friðrik V. Ólafsson, skipherra.


1930
Þór

Ríkissjóður kaupir þýskt gufuskip sem breytt er í varðskip fyrir Landhelgisgæsluna og fær það nafnið Þór (II).
Skipaútgerð Ríkisins
Rekstur varðskipanna settur undir Skipaútgerð ríkisins sem þá var nýlega stofnuð. Æðsti yfirmaður Landhelgisgæslunnar var dómsmálaráðherra, svo sem verið hefur frá upphafi og er fram á þennan dag.
Mun tilgangurinn með því að fela Skipaútgerðinni reksturinn hafa verið sá að með því móti mætti draga úr rekstrarkostnaði. Það mun þó mála sannast að við þetta varð Landhelgisgæslan hálfgert olnbogabarn og endurnýjun skipaflotans varð lítil næstu árin.
Skipulagðar sjómælingar
Íslendingar hefja skipulagðar sjómælingar undir stjórn Friðriks V. Ólafsson skipherra Landhelgisgæslunnar.
Þó svo Íslensku sjómælingarnar, sem starfsemin var jafnan kölluð, hafi ekki heyrt undir Landhelgisgæsluna fyrstu áratugina hafa sjómælingar alla tíð síðan verið nátengdar Landhelgisgæslunni og stjórnun þeirra í höndum skipstjórnarmanna Landhelgisgæslunnar. Starfsemi sjómælinga hefur heyrt beint undir Landhelgisgæsluna frá 1982.

Friðriks V. Ólafsson, skipherra


1937
Óðinn

Landhelgisgæslan tók varðbátinn Óðinn (II) í notkun, sem smíðaður var á Akureyri. Varðbáturinn var í flota Landhelgisgæslunnar til ársins 1964, síðustu fimm árin undir nafninu Gautur.


1939
Tundurduflin

Botnvörpungar að tundurduflaveiðum
Í seinni heimstyrjöldinni var Landhelgisgæslunni fengið það hlutverk að gera tundurdufl skaðlaus og þar með hófst sprengjueyðing Gæslunnar.



1945
Baldur, Bragi
& Njörður

Í kjölfar seinni heimstyrjaldar þótti ljóst að sókn erlendra fiskiskipa á Íslandsmið myndi stóraukast. Til að efla landhelgisgæslu á grunnslóðinni voru keyptir þrír yfirbyggðir hraðbátar af breska flotanum og voru þeir nefndir Baldur, Bragi og Njörður.
Bátar þessi reyndust illa við íslenskar aðstæður og var þeim skilað árið eftir.


1946
Týr

Íslendingar eignast fyrsta sjómælingabátinn sem nefndur var TÝR. Báturinn var í notkun til 1961.


1948
Sæbjörg

Landhelgisgæslan tekur björgunarskútuna Sæbjörgu á leigu af Slysavarnafélagi Íslands og var hún eftir það gerð út sem björgunar- og varðskip næstu 20 árin.
Lög um vísindalega verndun fiskimiða landgrunnsins
Alþingi samþykkir hin merku lög, “um vísindalega verndun fiskimiða landgrunnsins”, þar sem kveðið var á um yfirráð Íslendinga yfir landgrunninu og rétti þeirra til nýtingar þeirra fiskstofna, sem þar lifðu svo og víðtækar rannsóknir á þeim.
Þessi lög voru einstæð í heiminum, þegar þau voru samþykkt, og á þeim hafa síðan byggst allar aðgerðir Íslendinga til verndar fiskstofnum okkar, þar með talin útfærsla fiskveiðilandhelginnar. Landhelgi Íslands var 3 sjómílur, eins og almennt tíðkaðist, þegar landgrunnslögin voru sett. Viðmiðunarstaðir voru fjölmargir og það voru aðeins þröngir firðir, sem voru alfriðaðir.

María Júlía

1950
María
Júlía

Í samstarfi við Slysavarnafélag Íslands byggði ríkissjóður björgunarskútuna Maríu Júlíu og var hún gerð út af Landhelgisgæslunni sem björgunar- og varðskip til ársins 1969.


1951
Þór

Varðskipið Þór (III) kemur til landsins. Var í notkun til ársins 1983 og tók þátt í þremur Þorskastríðum.




1952
Fiskveiðilögsagan
færð út í 4 mílur
Þegar síðari styrjöldinni lauk flykktust erlendu fiskiskipin að nýju á Íslandsmið. Mönnum varð ljóst að taumlaus rányrkja var í uppsiglingu, og árið 1952 var landhelgin færð út á grundvelli landgrunnslaganna frá 1948. Sjálf útfærslan var ekki nema ein sjómíla, en sú mikla breyting varð á, að nú var miðað við ystu annes og eyjar, allt í kringum landið, þannig að hinir stóru flóar urðu alfriðaðir. Við þetta stækkaði fiskveiðilandhelgin úr 25.000 km2 í 43.000 km2.
Erlendar fiskveiðiþjóðir misstu við þetta spón úr aski sínum, einkum Bretar, sem ávallt höfðu sótt mest erlendra þjóða á Íslandsmið. Þeir reyndu að kúga Íslendinga til þess að láta af útfærslunni, meðal annars með víðtæku löndunarbanni á íslenskan fisk í breskum höfnum. Þeir höfðu þó ekki erindi sem erfiði, því að Íslendingar komu með mótleik. Þeir stórefldu hraðfrystiiðnað sinn og öfluðu sér nýrra markaða.

Sjálfstæð stofnun
Landhelgisgæsla Íslands verður að sjálfstæðri stofnun og Pétur Sigurðsson er skipaður forstjóri.

Forvígismenn Íslenzkrar landhelgisgæslu undanfarin ár
Jóhann P. Jónsson, skipherra
Pálmi Loftsson, forstjóri Skipaútgerðar ríkisins
Eiríkur Kristófersson, skipherra


1953
Fyrstu nemendur svokallaðrar varðskipadeildar Stýrimannaskólans í Reykjavík útskrifaðir, en um var að ræða sérhæft nám fyrir verðandi skipherra Landhelgisgæslunnar, svokallaðir Lordar.
Varðskipadeild hefur verið haldin 17 sinnum, síðast veturinn 2013-2014. Alls hafa 143 nemendur útskrifast úr varðskipadeild, en einungis hluti þeirra hafa starfað sem skipstjórnarmenn og skipherrar hjá Landhelgisgæslunni.
Varðskipadeild
stýrimannaskólans

Frá vinstri:
Jónas Guðmundsson, Erling R. Magnússon,
Sveinbjörn Finnsson, Benedikt Hans Alfonsson.
Þeir sem luku skipstjóraprófi á varðskipum ríkisins vorið 1958.




1954
Loftskeyta-
stöðin
Landhelgisgæslan opnar eigin loftskeytastöð, TFB, sem verður síðan að stjórnstöð Landhelgisgæslunnar árið 1972

Þórður Þórðarson, loftskeytamaður

Jón Steindórsson, yfirloftskeytamaður


1955
TF-Rán

Consolidated PBY-6A Catalina
Flugrekstur Gæslunnar hefst
Stofnunin eignast sína fyrstu flugvél sem var flugbátur af gerðinni PBY-6A Catalina með einkennisstafina TF-RAN. Allar götur síðan hafa loftför Landhelgisgæslunnar borið nöfn ásynja, rétt eins og skipin eru nefnd eftir norrænu goðunum.
TF-RAN fór í fyrsta gæsluflugið 29. desember 1955. Nokkrum vikum síðar var ratsjá sett í hana og talið er að hún hafi verið fyrsta íslenska flugvélin sem búin var slíku tæki.




1957
Albert

Varðskipið Albert tekið í notkun en smíði þess var samstarfsverkefni Landhelgisgæslunnar og Slysavarnafélags Íslands. Skipið var í eigu Landhelgisgæslunnar til ársins 1979.

Áhöfn Alberts




1958
Fyrsta þorskastríðið
12 mílur
Fiskveiðilögsagan færð út í 12 sjómílur. Við það stækkaði fiskveiðilögsagan úr 43.000 km2 í 70.000 km2.
Bretar sendu herskip á vettvang og hótuðu að sökkva íslensku varðskipunum. Fyrsta raunverulega þorskastríðið hófst. Þjóðin stóð einhuga að baki aðgerðum og hvatti starfsmenn Landhelgisgæslunnar óspart til dáða.

Þór III við togara

Ægir I við togara






1959
hermóður

Vitaskipið Hermóður, sem sinnti gæslustörfum við Vestmannaeyjar fyrir Landhelgisgæsluna, fórst með 12 manna áhöfn við Reykjanes á leið sinni til Reykjavíkur í ofsaveðri þann 18. febrúar.

Fimmtudagur 19. febrúar 1959

Þriðjudagur 1. september 1959




1960
Óðinn

Landhelgisgæsla Íslands eignast varðskipið Óðinn (III). Skipið var rúmir 63 metrar og lengd og 10 metrar á breidd. Skipið þjónaði í öllum þremur þorskastríðunum. Skipið var í þjónustu Landhelgisgæslunnar til ársins 2006 og er safnskip í Reykjavíkurhöfn í dag.

Fimmtudagur 28. janúar 1960


1962
TF-SIF

Douglas C-54 Skymaster
Landhelgisgæslan eignast Douglas C-54 Skymaster flugvél sem hlaut einkennisstafina TF-SIF. Hún var í eigu Gæslunnar til ársins 1971.






1963
Surtsey


Eldgos hefst á hafsbotni suðvestur af Heimaey og Surtsey verður til. Varðskip Landhelgisgæslunnar aðstoða við jarðfræðirannsóknir og dýptarmælingar.

Eiríkur Kristófersson skipherra sæmdur æðstu orðu Breta sem veitt er erlendum mönnum, C.B.E.
Vísir, mánudagur 23. september 1963




1965
TF-EIR

Bell 47J Ranger
Þyrlurekstur Gæslunnar hefst
Fyrsta þyrlan er tekin í notkun. Hún var af gerðinni Bell 47J og var keypt til landsins í samvinnu við Slysavarnafélag Íslands. Þyrlan, sem fékk einkennisstafina TF-EIR, var í notkun þar til í október 1971 en þá brotlenti hún í rannsóknarflugi í Rjúpnafelli. Til allrar hamingju varð ekki manntjón.







1968
Ægir

Varðskipið Ægir (II) kemur til landsins. Skipið var smíðað af skipasmíðastöðinni Aalborg Værft A.S. í Danmörku. Skipið var um 70 metrar á lengd, 10 metrar á breidd og 927 brúttó lestir.
Skipið var eitt af forystuskipum Landhelgisgæslunnar í tveimur síðustu þorskastríðunum á áttunda áratug 20. aldar. Skipið var í rekstri Landhelgisgæslunnar til ársins 2015 og var selt árið 2022.

Landhelgisgæslan fær tvo Gumman Albatross flugbáta frá Bandaríkjunum. Reyndust ekki sem skyldi og var skilað.

Notts County
Áhöfnin á varðskipinu Óðni bjargar skipverjum af breska togaranum Notts County sem strandaði undan Snæfjallaströnd í Ísafjarðardjúpi í aftakaveðri. Einn skipverji af togaranum fórst í slysinu. Sigurður Þ. Árnason skipherra á Óðni var sæmdur bresku OBE orðunni fyrir björgunarafrekið.
Í sama veðri fórust í Ísafjarðardjúpi vegna mikillar ísingar vélbáturinn Heiðrún II frá Bolungarvík með 6 manna áhöfn og breski togarinn Ross Cleveland með 18 manns, en aðeins einn skipverji togarans komst lífs af.




1969
árvakur

Landhelgisgæslan tekur yfir rekstur vitaskipsins Árvakurs, en áður var mikið og gott samstarf við Vitamálastofnum um rekstur skipsins. Árvakur var áfram gerður út sem vitaskip en jafnframt sem varðskip.

Dráttarbáturinn Irishman keyrir á Árvakur










1972
annað þorskastríðið
50 mílur
Fiskveiðilögsagan er færð út í 50 sjómílur og við það stækkaði lögsagan úr 75.000 km2 í 216.000 km2.
Bretar brugðust enn harðar við en áður, enda var þeim og öðrum úthafsveiðiþjóðum ljóst, að hér var ekki einvörðungu um íslensku fiskveiðilögsöguna að tefla, heldur hlutu úrslit mála að ráða miklu um hver framtíðarþróunin yrði á alþjóðavettvangi. En nú voru Íslendingar komnir með nýtt vopn gegn landhelgisbrjótum, svokallaðar togvíraklippur sem skorið gátu botnvörpur aftan úr breskum togurum með tilheyrandi kostnaði fyrir útgerðina. Klippunum var fyrst beitt gegn breskum togara þann 5. september 1972 af áhöfn varðskipsins Ægis.

Halldór B. Nellet með togvíraklippur

Landhelgisgæslan kaupir Fokker F-27 200 flugvél af japanska flugfélaginu All-Nippon. Hún bar einkennisstafina TF-SYR. Vélin var mikið notuð í öðru og þriðja þorskastríðinu enda nýttist ratsjáin vel til að finna erlenda togara á Íslandsmiðum.
TF-Sýr
Fokker F-27 200

Tekinn í notkun sjómælingabátur sem fenginn var að láni frá sjómælingadeild bandaríska flotans. Báturinn var nefndur TÝR og var í notkun til ársins 1981.
Týr
Sjómælingabátur

Landhelgisgæslan eignast sína fyrstu eiginlegu björgunarþyrlu. Hún bar einkennisstafina TF-GNA. Þyrlunni hlekktist á eftir aðeins þrjú ár í þjónustu Landhelgisgæslunnar og brotlenti árið 1975 í Skálafelli eftir að öxull í stélskrúfunni hafði brotnað. Engan sakaði.
TF-GNÁ
Sikorsky S-62

Laugardagur 4. október 1975










Eldgos hefst í Heimaey í janúar og stendur yfir í um hálft ár. Lengst af þann tíma var Landhelgisgæslan við störf við Vestmannaeyjar við eftirlit og aðstoð.

TF-HUG & TF-MUN
Landhelgisgæslan kaupir tvær þyrlur af gerðinni Bell, TF-HUG og TF-MUN. Stærðar sinnar vegna voru bundnar vonir við að þær gætu reynst vel til að lenda á palli varðskipanna. Þyrlurnar ollu hins vegar miklum vonbrigðum, eftir röð óhappa var hætt að nota þær í desember 1974.

Föstudagur 31. ágúst 1973
1973
Eldgos í
Heimaey


Snjóflóð fellur á Neskaupsstað og 12 manns farast. Varðskip sent austur til aðstoðar við leit að týndu fólki, en flóðið náði í sjó fram.

Mánudagur 23. desember 1974
1974
Snjóflóðið á Neskaupsstað








1975
Þriðja þorskastríðið
200 mílur
Fiskveiðilögsagan er færð út í 200 sjómílur og stækkar úr 216.000 km2 í 758.000 km2.
Bretar sendu flota herskipa og aðstoðarskipa á vettvang og skipuðu togurum sínum að veiða undir þeirra vernd innan fiskveiðilögsögunnar. Einnig sendu þeir öfluga dráttarbáta, sem einkum virtust hafa það hlutverk að sigla á íslensku varðskipin og gera þau óvirk. Hvað eftir annað reyndu flotaforingjarnir að sigla varðskipin niður á herskipum og dráttarbátum, og urðu oft háskalegir árekstrar.
Ekki er ofsagt að það hafi verið hrein mildi að ekki urðu stórslys í þorskastríðunum, en íslensku skipherrarnir og starfsmenn þeirra sýndu fádæma leikni og hugkvæmni við að gera Bretunum lífið óbærilegt innan fiskveiðilögsögunnar.

Landhelgisgæsla Íslands eignast varðskipið Tý. Skipið var smíðað af Aarhus Flydedok og var 71 metri á lengd og 10 metrar á breidd. Týr var í rekstri Landhelgisgæslunnar til ársins 2021.
Týr
Varðskip

Guðmundur Kærnested, skipherra

Breskt herskip siglir á Týr

Guðmundur Kærnested og áhöfn kanna skemmdir



Miðvikudagur 15. október 1975
1976
Um sumarið náðust sáttir í deilunni og samið var um að 24 breskir togarar mættu veiða innan 200 mílna lögsögunnar til 1. desember sama ár og síðan ekki meir. Þar með lauk deilunum og átöktunum sem fylgt höfðu útfærslu efnahagslögsögunnar undanfarna áratugi.
Þriðja og síðasta þorskastríðinu lýkur


1977
TF-SÝN

Fokker F-27 200
Landhelgisgæslan eignast flugvélina TF-SÝN og var af gerðinni Fokker F-27 200. Þessi vinnuhestur átti eftir að vera í þjónustu Landhelgisgæslunnar í rúma þrjá áratugi eða allt þar til Dash 8 Q-314 flugvélin TF-SIF kom til landsins árið 2009.






1980
TF-RÁN

Sikorsky S-76 Spirit
Björgunarþyrlan TF-RÁN kemur í flugflota Landhelgisgæslunnar. Þyrlan var sérhönnuð til leitar-, björgunar-, löggæslu- og eftirlitsstarfa.
Harmleikur um borð í varðskipinu Tý
Sá vofveiflegi atburður verður um borð í varðskipinu Tý að tveir ungir menn úr áhöfn skipsins, Jóhannes Olsen og Einar Óli Guðfinnsson, eru stungnir til bana af skipverja sem lést einnig.

Þriðjudagur 8. janúar 1980


1981
Gunnar Bersteinsson
Gunnar Bergsteinsson er skipaður forstjóri Landhelgisgæslu Íslands.







1983
TF-RÁN ferst í Jökulfjörðum
TF-RÁN, þyrla Landhelgisgæslunnar ferst í Jökulfjörðum með allri áhöfn. Slysið varð skömmu eftir flugtak þyrlunnar frá varðskipinu Óðni undan Kvíum á Jökulfjörðum að kvöldi 8. nóvember.
Í áhöfn þyrlunnar voru flugstjórarnir Björn Jónsson og Þórhallur Karlsson auk Sigurjóns Inga Sigurjónssonar stýrimanns og Bjarna Jóhannessonar flugvélstjóra.



Fimmtudagur 10. nóvember 1983

Miðvikudagur 16. nóvember 1983
1984
Um miðjan níunda áratuginn stóð Landhelgisgæslan á erfiðum tímamótum. Eftir slysið í Jökulfjörðum var alvarlega rætt um að hætta þyrlurekstri og láta í staðinn varnarliðið alfarið um leit og björgun með þyrlum.
Sem betur fer var horfið frá þeim áformum og í staðinn ákveðið að setja enn meiri kraft í þennan þátt starfseminnar. Það var ekki síst fyrir tilstilli sjálfra starfsmanna stofnunarinnar að ákveðið var að halda þyrlurekstrinum áfram.


1985
TF-SIF

Aérospatiale SA 365N
Dauphin II
Björgunarþyrlan TF-SIF kemur til landsins. Þyrlan var af gerðinni Dauphin II og áhafnir hennar unnu mörg frækin björgunarafrek. Þyrlan var í rekstri Landhelgisgæslunnar til ársins 2007.






1987
Barðinn GK
strandar í Dritvík
Áhöfn Barðans GK, alls níu manns, var bjargað af áhöfninni á björgunarþyrlunni TF-SIF við mjög erfiðar aðstæður undan Hólahólum á Snæfellsnesi í mars.

Sunnudagur 15. mars 1987
Landhelgisgæslan opnar sólarhringsvakt í stjórnstöð

Gunnar H. Ólafsson, skipherra

Benedikt Guðmundsson


1991
Baldur

Sjómælingaskipið Baldur er tekið í notkun. Baldur var smíðaður á Seyðisfirði fyrir Landhelgisgæsluna sem sjómælinga- og eftirlitsskip. Með tilkomu Baldurs voru mælingar tölvuvæddar.


1993
Hafsteinn
Hafsteinsson

Hafsteinn Hafsteinsson er skipaður forstjóri Landhelgisgæslu Íslands.








1994
Togbáturinn Bergvík strandar í Vaðlavík
Í janúar dregur varðskipið Týr togbátinn Bergvík á flot í Vaðlavík en skipið hafði strandað þar í desember árið áður. Fljótlega eftir strand Bergvíkur reyndu varðskipin Ægir og Týr að ná skipinu á flot, án árangurs. Dráttarbáturinn Goðinn sendur á vettvang til að ná Bergvík á flot en við aðgerðirnar fórst Goðinn þegar slæmt veður gerði á strandstað.
Þyrlur varnarliðsins unnu mikið björgunarafrek þegar þeim tókst að bjarga 5 úr áhöfn Goðans en einn skipverji lét lífið.

Þriðjudagur 11. janúar 1994


Kristján Þ. Jónsson, skipherra
Varðskipið Óðinn sent til aðstoðar íslenska togara-flotanum í Bartentshafi




1995
TF-LÍF

Aérospatiale AS 332L1
Super Puma
Landhelgisgæslan eignast björgunarþyrluna TF-LÍF. Þyrlan var af gerðinni Aerospatiale Super Puma AS-332L1 og var bæði stærri og öflugri en þær þyrlur sem Gæslan hafði áður haft yfir að ráða. Þá var hún búin tækjum til leitar og björgunar við erfiðari aðstæður en hinar þyrlurnar réðu við.
Fjölmenni fagnaði þyrlunni þegar hún kom til landsins þann 23. júní. Flugstjórarnir Páll Halldórsson og Benóný Ásgrímsson flugu þyrlunni til Íslands frá Frakklandi og við heimkomuna sagði Páll að þyrlan hefði reynst vel á heimleiðinni. „Þessi þyrla uppfyllir allar okkar óskir og er bylting“. TF-LÍF var í rekstri Landhelgisgæslunnar til ársins 2020.
Snjóflóðin á Vestfjörðum
Snjóflóð féllu á Súðavík og Flateyri með hörmulegum afleiðingum. Alls fórust 34 í flóðunum tveimur.
Varðskip Landhelgisgæslunnar og þyrlusveit voru kölluð út. Þegar Týr fór til Súðavíkur frá Reykjavík með fjölda björgunarsveitarmanna, lækna, slökkviliðsmanna og fleiri hreppti skipið hið versta veður á leiðinni.

Föstudagur 27. október 1995


1997
39 sjómönnum bjargað
Alls 39 skipbrotsmönnum var bjargað um borð í þyrluna TF-LÍF þegar flutningaskipið Víkartindur, fiskiskipið Þorsteinn GK og flutningarskipið Dísarfell fórust með nokkurra daga millibili í mars. Einn úr áhöfn varðskipsins Ægis fórst við björgunaraðgerðir.

Þriðjudagur 11. mars 1997


2002
Bylting í sjómælingum

Bylting verður í sjómælingum þegar fjölgeisladýptarmælir er tekinn í notkun um borð í sjómælingaskipinu Baldri.








2005
Georg Kr. Lárusson

Georg Kr. Lárusson tekur við sem forstjóri Landhelgisgæslu Íslands.

Georg Kr. Lárusson tekur við sem forstjóri Landhelgisgæslu Íslands.

Björn Bjarnason, dómsmálaráðherra, kynnir áform ríkisstjórnarinnar um kaup á nýju varðskipi og flugvél fyrir Landhelgisgæslu Íslands. Ráðherrann sagði að um „mesta einstaka átakið í sögu Gæslunnar“ væri að ræða.








2006
TF-GNÁ

Aérospatiale AS-332L1
Super Puma
Varnarliðið fer frá Íslandi. Framtíðarskipulag þyrlubjörgunarþjónustu á Íslandi er kynnt og þyrlusveit Landhelgisgæslunnar efld í áföngum. Þyrlum og áhöfnum fjölgað.

Landhelgisgæsla Íslands flytur höfuðstöðvar sínar í björgunarmiðstöðina í Skógarhlíð

Sjómælingasvið Landhelgisgæslunnar hefur framleiðslu rafrænna sjókorta (ENC).

Wilson Muuga strandar við Hvalsnes
Flutningaskipið Wilson Muuga strandar við Hvalsnes, sunnan við Sandgerði.
Danska varðskipið Triton sendir léttbát með 8 manns til aðstoðar en léttbátnum hvolfir í briminu. Áhöfnin á TF-LIF bjargar 7 varðskipsmönnum af Triton úr sjónum, einn skipverji fórst.




2007
Þyrluslysið í Straumsvík

Áhöfnin á TF-SIF, þyrlu Landhelgisgæslunnar, nauðlendir í sjónum við álverið í Straumsvík. Allir bjargast en þyrlan var afskrifuð. Hún er nú á flugsafninu á Akureyri.

Miðvikudagur 18. júlí 2007


Óðinn III
Varðskipið Óðinn fær nýtt hlutverk og er
afhent Hollvinasamtökum Óðins.


Óðinn III
Varðskipið Óðinn fær nýtt hlutverk og er
afhent Hollvinasamtökum Óðins.
2008
NACGF

Landhelgisgæslan annast formennsku í North Atlantic Coast Guard Forum.

Óðinn III
Varðskipið Óðinn fær nýtt hlutverk og er afhent Hollvinasamtökum Óðins.


2009
TF-SIF

Bombardier DHC-8-Q314
TF-SIF, eftirlitsflugvél Landhelgisgæslunnar, kemur til landsins. Koma vélarinnar markaði tímamót í allri starfsemi Landhelgisgæslunnar. Um byltingu var að ræða í eftirlits-, öryggis- og björgunarmálum Íslendinga á því víðfeðma hafsvæði sem Ísland ber ábyrgð á jafn innan sem utan efnahagslögsögunnar.




2010
Frontex

Landhelgisgæslan hefur þáttöku í eftirlit Frontex með varðskipi og flugvél á Miðjarðarhafi og undan vestur strönd Afríku.

Ægir við strönd Almeríu


2011
Þór
Varðskipið Þór (IV) kemur til landsins. Kaflaskil urðu í öryggismálum sjómanna og vöktun íslenska hafsvæðisins við komu skipsins. Varðskipið Þór er 93,80 m að lengd, 16 m breitt og með 120 tonna dráttargetu.

Landhelgisgæsla Íslands tekur við framkvæmd varnartengdra verkefna, í umboði utanríkisráðuneytisins þegar Varnarmálastofnun er lögð niður.


2015
Óðinn

Aðgerðabáturinn Óðinn afhentur Landhelgisgæslunni.




2019
TF-EIR

Airbus H225 Super Puma
Þyrlufloti Landhelgisgæslunnar er endurnýjaður. Þyrlur af gerðinni Airbus Super Puma H225 koma í flotann og taka við af eldri þyrlum af Super Puma gerð. Þyrlurnar fengu einkennisstafina TF-EIR, TF-GNA og TF-GRO og skipa núverandi þyrluflota Landhelgisgæslunnar.

Elbit Hermes 900
Landhelgisgæslan fékk mannlaust loftfar til notkunar sem gert var út frá Egilsstaðaflugvelli. Um var að ræða samstarfsverkefni EMSA, Siglingaöryggisstofnunar Evrópu, og Landhelgisgæslunnar.

Varðskipið Þór nýtist sem rafstöð fyrir Dalvík
Mikið óveður gengur yfir norðanvert landið. Við hönnun Þórs var horft til þess að mögulegt yrði að senda rafmagn í land á afskekktum stöðum vegna rafmagnsleysis.


2020
Snjóflóð, eldgos,
og skriður

Snjóflóð fellur á Flateyri
Mikið eignatjón en minniháttar slys á fólki. Varðskipið Þór flytur björgunarfólk frá Ísafirði til Flateyrar

Jarðhræringar á Reykjanesskaga
Jarðhræringar hefjast á Reykjanesskaga, fyrst með landrisi og jarðskjálftum við Svartsengi og Grindavík. Eldsumbrot hófust í mars 2021 og gaus í þrígang í og við Fagradalsfjall, en í desember 2023 hófst eldgosahrina í Sundhnúkagígaröðinni norðan Grindavíkur og hefur gosið þar samtals 9 sinnum. Landhelgisgæslan aðstoðað almannavarnir og jarðvísindastofnanir með margvíslegum hætti, ýmist með þyrlu, varðskipum, drónum auk mannafla og tækjabúnaðar á landi.

Skriður á Seyðisfirði
Mikið eignatjón en ekki slys á fólki. Varðskipið Týr sent austur til aðstoðar.

2021
Freyja
Varðskipið Freyja kemur í flota Landhelgisgæslunnar og ákveðið er að skipið sé gert út frá Siglufirði. Varðskipið Freyja er að miklu leyti sambærilegt varðskipinu Þór hvað stærð og aðbúnað varðar en það býr til að mynda yfir mun meiri dráttar- og björgunargetu en Þór. Varðskipið Freyja er 86 metra langt og 20 metra breitt.




2025
NACGF

Landhelgisgæslan annast formennsku í North Atlantic Coast Guard Forum.

Teledyne Gavia AUV
Georg Kr. Lárusson, forstjóri Landhelgisgæslunnar tekur formlega á móti ómannaða neðansjávarfarinu Gavia AUV.